Son Dakika Haberleri

Çekim ekleri ders notu



.ÇEKİM EKLERİ

Çekim ekleri bağlandığı sözcükle diğer sözcükler arasındailgi kuran eklerdir.

Bu ekler sözcüğün anlamını, çeşidini değiştirmez,görevini belirler.

“Türkçe ağzımda annemin sütüdür.”

Yahya Kemal Beyatlı

Yukarıdaki cümlede, “Türkçe, ağız, anne, süt”sözcükleri kendi başlarına bir anlam ifade etmezler. Bu sözcükler arasında bağkuran “-mda, -min, -üdür” ekleri sözü anlamlı hâle getirmektedir.

Çekim ekleri şunlardır:

1. Çokluk ekleri: Tekil olan varlıklara eklenen-lar/-ler ekleridir.

ağaç-lar, kuş-lar, çiçek-ler, kalem-ler, dağlar,okul-lar vb.

2. İyelik ekleri: İyelik ekleri eklendiği ismin karşılığıolan varlığın kime ait olduğunu gösteren eklerdir.İLVE ANLATIM 2

Tekil 1. kişi - m

2. kişi - n

3. kişi - ı, i, u, -ü, -sı, -si, -su, sü

Çoğul 1. kişi -mız, -miz, -muz, -müz

2. kişi -nız, -niz, -nuz, -nüz

3. kişi - ları, -leri

çamta-m ev-im kardeş-im

çanta-n ev-in kardeş-in

çanta-sı ev-i kardeş-i

çanta-mız ev-imiz kardeş-imiz

çanta-nız ev-iniz kardeş-iniz

çanta-ları ev-leri kardeş-leri

3. Aitlik eki: - ki

yerde-ki (yerdeki taş)

dolapta-ki (dolaptaki yiyecek)

elbisede-ki leke (elbisedeki leke)

4. Durum ekleri: Cümlede isimlerin yüklendiği görevibelirleyen; ismin cümle içerisinde öteki sözcüklerlerle olan ilişkisinibelirleyen eklerdir. Durum ekleri şunlardır:

a. Yalın durum (hâl): ağaç, çiçek, okul, sıra dağlar,taşlar vb.

b. Yönelme durumu (-e, durumu): ağaç-a, sıra-ya,okul-a, dağlar-a, taşlar-a

c. Belirtme durumu (- i durumu): ağaç-ı, sıra-yı, çiçeğ-i,okul-u, dağlar-ı, taşlar-ı

ç. Kalma durumu (-de durumu): ağaç-ta, sıra-da,çiçek-te, okul-da, dağlar-da, taşlar- da

d. Çıkma durumu (-den durumu): ağaç-tan, sıra-dan,çiçek-ten, okul-dan, dağlar-dan, taşlar-dan vb.İLVE ANLATIM 2

5. Tamlama ekleri: okul-un kapı-sı, bahçe-nin ağaçlar-ı,Türk bayrağ-ı Ayşe’nin baba-sı vb.

6. Fiil çekiminde kullanılan kip ve kişi ekleri

gidiyor-um, okul açıl-dı  çalış-acak-ım, söyle-di-m görecek-sin vb.



Benzer Dosyalar