Son Dakika Haberleri

İpek yolunda Türkler ders notu



Türk Adının Anlamı VeKökeni:

 

1-Ziya Gökalp'e göre;Töre kelimesinden gelir. Buna göre Türk: "Türeli=Nizamlı, geleneklerinebağlı" demektir.

 

2- Danimarkalı BilginWAMBERY'e göre Türemekten (Türük) gelir. Buna göre Türk demek TÜREMİŞ, ÇOĞALMIŞdemektir.

Malazgirt Savaşı (1071):

 

- Anadolu’ya akınlardüzenleyen Selçuklu hükümdarı Alparslan ile Bizans İmparatoru Romanos Diyagones(Romen Diyojen) arasında yapıldı. Selçuklular bu savaşı kazandı.

 

- MalazgirtSavaşı’nın önemi:

 

1- Anadolu’nun kapısıTürklere açıldı.2- Anadolu’da Türk Devletleri Kurulmaya başladı.

 

-

 

** NizamülmülkSelçukluların en ünlü veziridir. Çok iyi devlet adamıdır. Aynı zamanda döneminüniversitesi sayılan “Nizamiye Medreselerini” kurdu. Ayrıca “Siyasetname” adlıeser yazmış. Bu eserde devlet işlerinin nasıl olması gerektiğini anlatmıştır.

 

- Büyük SelçuklularKarahitaylılar ile yapılan Katvan Savaşından sonra yıkılma sürecinegirdi.(1141). Sulatn Sencer’in 1157 yılında ölmesi ile yıkıldı.

 

 

 

ESKİ TÜRK TOPLUMUNDAGELENEK VE GÖRENEKLER:

 

- İlk Türk devletlerindebir çocuk kahramanlık göstermeden ad konmazdı.

 

- İlk Türklerde ülkehanedan (sultan) ailesinin ortak malı sayılırdı.

 

- İlk Türklerdehükümdarın eşine Hatun denirdi.

 

- ilk TürkDevletlerinde devlet işleri Kurultay (Toy ) adı verilen mecliste görüşülürdü.

 

- İlk Türkdevletlerinde ölüler “Yuğ”adı verilen cenaze törenleri ile gömülürdü.

 

- Ölüler “Kurgan”denilen mezarlara gömülür, öldürdükleri düşman sayısı kadar mezarlarına“Balbal”denilen taşlar dikerlerdi.

 

- İlk Türklerde müzikönemli yer tutardı. Kopuz önemli müzik aletidir.

 

- İlk Türk devletleriŞamanizm dini başta olmak üzere Manehizm, İslamiyet, Hıristiyanlık, Musevilikgibi dinlere inandılar. Daha sonra İslamiyet hızla yayıldı. Nedeni İslamiyet’inkendi inanışlarına yakın olması nedeniyle hızla yayıldı.

 

- Nevruz baharbayramıdır. Selçuklulardan itibaren Osmanlılar ve günümüzde kutlanır. 21 martbaharın başlangıcı sayılır.


 

3- Kaşgarlı Mahmut'un"Divan-ı Lügatıt Türk" adlı eserinde Türk demek "OLGUNLUKÇAĞI" demektir.

 

4- Genel olarak Türkdemek, GÜÇLÜ, KUVVETLİ manasında kabul edilir.

 

 

 

- İlk Türklerinanayurdu Orta Asya’dır. Fakat zamanla çeşitli nedenlerle göç etmişlerdir.

 

 

 

Göçlerin Sebepleri:

 

1- Nüfus artışı vetoprakların yetersiz kalışı,

 

2- Olumsuz iklimşartları(Kuraklık, şiddetli kışlar)

 

3- Kendi aralarındave diğer kavimlerle olan mücadeleler

 

4- Salgın hastalıklar

 

5- Türklerin Cihanhâkimiyeti düşüncesi.

 

6- Çin’in baskı vehileleri

 

 

 

Asya Hun Devleti(Büyük Hun Devleti)(Mö. 220-Ms.300)

 

- Kurulduğu tarihkesin olarak bilinmemektedir. Tarihte bilinen İLK TÜRK DEVLETİ'dir.

 

-** Bilinen ilkhükümdarı TUMAN (Teoman)'dır. Teoman'dan sonra yerine oğlu METE HAN geçmiştir.

 

- Asya Hun devletiMETE HAN zamanında en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

 

- Çinliler Türkakınlarına karşı koymak için ÇİN SEDDİ'ni yaptılar. *ÇİN SEDDİ; 2450 km uzunluğunda , 11 metre yüksekliğinde 7,5 m gerişliğindekalınlığındadır.Yinede Türk akınlarına engel olamamıştır.

 

- **Mete orduda10’luk sistemi uyguladı. Günümüzde orduların çoğu daha bu sistemikullanmaktadır.

 

- Oğuz KağanDestanını önemli destanlarıdır. Bu destandaki kişinin Mete olduğusanılmaktadır.

 

- Tarihte ilk defabütün Türkleri tek bayrak altında toplayan Türk Devleti Asya Hun devletidir.

 

- Büyük Hun DevletiVERASET SİSTEMİ ve ÇİN SİYASETİ nedeniyle Doğu ve Batı Hun Devleti diye ikiyeayrıldı. Batı Hunları ARAL GÖLÜ civarına göç etmek zorunda kaldılar. DoğuHunları ise Kuzey ve Güney olarak ikiye ayrıldı. Ve daha sonra Çinlilertarafından ortadan kaldırıldı.

Kavimler Göçü:

 

- Hun Devletiyıkıldıktan sonra Çin baskısından kurtulmak için bazı Hun boyları İtil’inbatısına geçerek Karadenizin kuzeyine göç ettiler. Bu göç sırasında önüne çıkandevletleri ya yönetimine aldılar yada onlarda ileri doğru kaçtı.

 

- Tarihte devletlerinbu yer değiştirmesine “ Kavimler Göçü” denilmektedir.

 

- Göç eden bu TürklerAvrupa Hun Devletini Kurdular..

 

 

 

Kavimler göçününsonuçları:- Roma İparatorluğunun çöküşü hızlandı.İmparatorluk 395’te ikiyeayrıldı.

 

- 476’da batı Romaİmparatorluğu yıkıldı. Toprakları üzerinde birçok devlet kuruldu.

 

-Avrupa’nın etnikçehresi değişti.Yeni topluluklar ortaya çıktı.

 

- Avrupa birkarışıklık dönemi yaşadı

 

-Günümüz Avrupa devletlerinintemelleri atıldı.

 

-Avrupada feodalitedönemi başlamıştır.

 

-Avrupa Türkkültürüyle tanıştı.Balkanlarda Türk devletleri kuruldu.

 

** Feodalite(Derebeylik): Zengin toprak sahibi olan kişilerin oluşturduğu sistemdir.Toprakta çalışan köylüler toprakla birlikte alınıp satılabilirdi.

 

 

 

AVRUPA HUN DEVLETİ

 

- Kurucusu BalamirHan’dır.

 

- Anadolu’ya ilk Türkakınları bu dönemde olmuştur.

 

-Atilla dönemindeBizans vergiye bağlanmıştır.

 

-Batı Roma üzerinesefer yapılmış, fakat Papanın Hıristiyan dünyası adına Roma’yı kendilerinebağışlamalarını istemesi üzerine buranın alınmasından vazgeçilmiştir.

 

-Fransa üzerinedüzenlenen Galya seferi Batı Roma’yı yalnız bırakmaya yöneliktir.

 

 

 

GÖKTÜRKLER

 BuminKağan 552’de Göktürk devletini kurdu. - Ötügen başkent olmuştur.

 

- **Türk adınıkullanan ilk devlettir.

 

-Göktürk adı Göktürkyazıtlarında Kök-Türk şeklinde yazılmıştır.

 

- Bumin Kağanınölümünden sonra iktidar mücadeleleri başladı.

 

- Çinliler bumücadeleyi körükleyince Göktür kağanlığı iyice zayıfladı.ve siyasi birligibozuldu.630 yılında yıkıldı.

 

 

 

II.Göktürk devleti

 

- Kutluk Han 681 denitibaren Göktürkleri yeniden bir araya getirerek 2. Göktürk Devleti kuruldu.Budevlete bu nedenle Kutluk Devleti de denilmektedir

 

.-Bu devlet en parlakdönemini Bilge Kağan, Kültigin veVezir Tonyukuk zamanındadır.

 

-Devletin zayflamasıüzerine Türk boylarından Basmıller, Karluklar ve Uygurlar isyan ederek 742yılında yıkıldı.

 

-** Göktürklerdengünümüzü kalan en önemli eser Orhun Yazıtlarıdır(Göktürk Kitabeleri). Bukitabeler Bilge Kağan, Kültigin Kağan ile vezir Tonyukuk adına dikilmiştir.

 

-** Bunlar yazılı ilkTürk belgeleridir. Orhun alfabesi ile yazılmıştır.

 

-** Bu yazıtlarıDanimarkalı Wilhem Thomsen (Vilyım Tamsın) çözmüştür.

UYGUR DEVLETİ:

 

- Karluk ve Basmiller'lebirleşerek II. Göktürk Devletini yıkan UYGURLAR Orhun bölgesinde UYGUR DEVLETİ'nikurdular.(745) Kurucuları KUTLUK BİLGE KÜL KAĞAN, merkezleri Ordubalık(Karabalsagun)'dur.

- Uygurlar Yerleşikhayata geçen ilk Türk topluluğudur.

- Manihizm’e inandılar.Bu inanışta et yemek günah sayıldığı için vücut yapıları değişti. Ve savaşçıgüçlerini kaybettiler.

-18 harfli UygurAlfabesini hazırladılar.

- Cengiz Han'ınegemenliğine girmelerine rağmen medeniyette geliştiklerinden Moğollar'ı devletteşkilatı, ticaret, bilim, sanat, alfabe gibi konularda etkilediler.

-MoğollarınTürkleşmesinde önemli bir rol oynadılar. (Özbek ve Çağatay Türkleri)

-İlk Müslüman TürkDevleti Karahanlılar'la savaştılar.(Sebep Uygurların Budizmi, Karahanlılarınİslamiyeti yaymak istemeleri.)

-Tahta harflerdenMATBAA'yı oluşturdular, pamuktan KAĞIT yaptılar.

- Kırgızlartarafından 840 yılında yıkıldılar.

 

 

 

Türklerin MüslümanOlmaları:

 

- Araplarla Çinlilerarasında yapılan “Talas Savaşı”nda Türkler Arapları desteklemişlerdir. Araplarsavaşı kazanmıştır.

 

- Bu savaştan sonraTürkler İslamiyet’e geçmeye başladı.

 

-İlk Müslüman olanTürkler, Karluk, Yağma ve Çiğil boylarıdır.

 

- Devlet olarak; İlkMüslüman Türk devleti Karahanlılardır.

 

 

 

KARAHANLILAR

 

-Uygurların yıkılmasıile Karluklar, Çiğil ve Yağma Türkleri ile birleşerek Karahanlılar Devleti'nikurdular (840).

 

-** İlk Müslüman Türkdevletidir.

 

-Satuk Buğra Han,İslamiyeti kabul etti. Karahanlılar, 960 yılından itibaren Müslüman bir Türkdevleti haline geldi.

 

Karahanlılar, iç karışıklıklarsonunda doğu ve batı olmak üzere ikiye ayrıldı. Doğu KarahanlılarKarahitaylılar tarafından ortadan kaldırıldı (1211 ). Batı Karahanlılar iseHarzemşahlar tarafından yıkıldı (1212).

 

 

 

**** Kaşgarlı Mahmut“Divan_ı Lügâti Türk” adlı eseri yazmıştır. Amacı Türkçenin Arapçadan zenginbir dil olduğunu anlatmak ve Türkçeyi öğretmek için yazmıştır.

 

 

 

-**** Yusuf Has Hacip“Kutadgu Bilig” adlı eseri yazmıştır.Kutadgu Bilig Mutluluk Bilgisi anlamınagelir. Bu öğüt ve ahlak konusunda bilgiler verir. İnsanların iyi olması içinneler yapması gerektiğini anlatır.

 

 

 

GAZNELİLER

 

- Alp Tigin Samanoğulları Devleti'nde hassa komutanı idi. Horasan'a vali olarak atandı. Bugörevden alınması üzerine Gazne'ye gitti. Yerli hanedanı devirerek bağımsız birbeylik kurdu. Başlangıçta Saman oğullarına bağlı olarak yaşadılar. Bu devletinyıkılmasından sonra bağımsız oldular.

 

- Ceyhun'a kadaruzanan topraklar, Gaznelilerin eline geçti.

 

- Gaznelilerin enparlak dönemi Sultan Mahmut (Gazneli Mahmut) devridir.

 

- Sultan Mesut, BüyükSelçuklularla Dandakan Savaşını yaptı ve yenildi. Bu savaştan sonra Selçuklularresmen kuruldu.

 

- Gaznelilersavaşlarda filleri kullanıyordu. Buda karşı orduların dikkatini dağıtıyordu.

 

 

 

BÜYÜK SELÇUKLUDEVLETİ:

 

- Selçuk Bey kendinebağlı Oğuz boylarını toplayarak Cend şehrine yerleşti. Fakat bu dönemdeSelçuklular devlet olarak kurulmadı.

 

- Çagrı ve Tuğrulkardeşler ülkenin başına geçtikten sonra, 1015 ten itibaren Anadolu’ya akınlardüzenlediler.

 

- Çağrı bey 1040yılında Gaznelileri Dandanakan Savaşında yenince Büyük Selçuklu devleti resmenkuruldu.

 

- Tuğrul bey adınapara bastırdı, hutbe okuttu. Bunlar bir kişinin sultan olması için yapardı.

 

 



Benzer Dosyalar