Son Dakika Haberleri

Paraleller (Enlemler) ders notu



PARALEL(ENLEM)

Ekvator’a paralel olarak çizildiği varsayılan hayali çemberlere paralel denir.

Paralel çemberlerinin, Başlangıç paraleline (Ekvator) olan uzaklığının açıcinsinden değerine ise enlem denir.

Enlem ve paralel birbirlerinin yerine kullanılırlar.


ParalellerinÖzellikleri

Ekvator’un
90kuzeyinde, 90 da güneyinde olmak üzere, toplam 180 paralel bulunur.
Başlangıç paraleli Ekvator’dur.
En büyük paralel dairesi Ekvator’dur.
Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe
paralellerin boyları kısalır. Bunakarşılık paralel numaraları büyür.
İki paralel arası uzaklığa bir enlem derecesi denir. Matematik konumu dahaayrıntılı olarak belirleyebilmek için, her paralel dairesi 60 dakikaya, herdakika 60 saniyeye bölünmüştür.
90° paralelleri nokta halindedir.
Paraleller birbirleriyle kesişmezler, birleşmezler.
Paraleller doğu - batı doğrultusunda uzanırlar.
Ekvator ile dönenceler arasında kalan enlemlere alçak enlemler, dönenceler ilekutup daireleri arasında kalan enlemlere orta enlemler, kutup daireleri ilekutup noktaları arasında kalan enlemlere de yüksek enlemler denir.
Ardışık iki paralel arası uzaklık yaklaşık olarak
111 km dir. Buuzaklıktan yararlanarak kuzey güney doğrultusunda ve aynı meridyen üzerindebulunan iki nokta arasındaki uzunluk hesaplanabilir.


Paralellerarası uzunluk işlemlerinde şu yol takip edilir:

Aralarında uzaklığı sorulan noktalar arasındaki enlem farkı bulunur. İstenilenmerkezlerin her ikisi de aynı yarım kürede ise, numarası büyük paralelden küçükparalel çıkarılır. Farklı yarım küredeler ise paraleller toplanır.
Bulunan paralel farkı sabit uzaklık olan 111 ile çarpılır.


EnleminEtkileri

Enlem; iklimi, güneş ışınlarının düşme açısını, sıcaklık dağılışını, denizlerintuzluluk oranlarını, gece ile gündüz arasındaki zaman farkını, kalıcı karsınırı yükseltisini, yerleşme ve tarım faaliyetlerinin sınırını, bitki örtüsü çeşitliliğini,toprak çeşidini, akarsu rejimlerini, tarım ürünleri çeşitliliğini, yerleşmebiçimini, hayvanların dağılışını, vs. etkiler.



Benzer Dosyalar