Son Dakika Haberleri

Ses ve Seslerin kullanımı özeti



Ses veSeslerin Kullanımı

Ses geçici titreşimle oluşur. İki ucundan gerdirilentele dokunursak hava içerisinde bir süre titreşir; bu titreşim sonucunda da birses oluşur. Aynı şekilde bir boruyu döşediğimiz zaman ya da bir cisme başka bircisimle vurduğumuzda bir ses oluşur. İşte

hava içerisinde oluşan titreşimin kulakta duyulanına ses denir.

Söyleyiş(Telaffuz)oluşmasına boğumlanmadenir. Boğumlanma, heceleri oluşturan seslerin doğru olarak ses değerlerininsöylenmesiyle oluşur. Türkçe Türkiye’nin her yerinde aynı sesler verilerek konuşulmaz.Ünlüler farklı bölgelerde farklı biçimlerde söylenir. İstanbul ağzında kalın aile söylenen sözcükler Van’da o’ya yaklaşan bir kapalılıkta söylenir. Aynı ünlüTrabzon ve dolaylarında ince a’ya dönüşür. Konuşma sırasında anlatılan konununözelliğine göre soluk alıp vermede bazı değişiklikler olur. Bu soluk alıp vermesırasında sesin alçalıp yükseldiği görülür. Anlatıma duygu, düşünce ve heyecangibi farklılıklar katılır. Emir cümlelerinde kullanılan ses ile sorucümlelerinde kullanılan ses farklıdır. İşte anlatıma duygu, düşünce, heyecan,yumuşaklık, sertlik katmak amacıyla seste yapılan bu farklılığa tonlama denir. İnsansesi ton bakımından kalın, ince ve tiz olmak üzere üçe ayrılır.

Konuşma sırasında sözcükler aynı şekilde söylenmez.Türkçede sözcükler söylenirken bazı heceler diğerlerine göre daha kuvvetli,daha şiddetli söylenir. Buna vurgu denir. Anlatımda vurgu söze duygu değeri katar;söylenen sözün daha anlaşılır

olmasını sağlar ve ahengi canlandırır.

Korkma sönmez bu şafaklarda yüzen al sancak;

Sönmeden yurdumun üstünde tüten en son ocak.

Mehmet Âkif Ersoy

Türkçede genel olarak vurgu son hecededir. Orta hecevurgusuzdur. Bazı sözcükler ek aldığı zaman vurgu ekten önceki heceye kayar.Konuşmada vurgu yazı dilindeki noktalama işaretlerinin yerini tutar.



Benzer Dosyalar