Son Dakika Haberleri

Sözcüklerin Anlam Açılımları Konu Anlatımı



TemelAnlam : İlk Anlam (Temel Anlam)

Bir sözcük söylendiğinde aklımıza ilk gelen, kavrayışımızdailk uyandırdığı anlamdır. Kısacası, bir sözcüğün biçimlenmesinde, kuruluşundaesas olan anlamdır. Örnek :

ü  ü  ü  ü  ü   Bir sözcüğe temelanlamının dışında yeni yeni anlamlar yükledikçe anlamının da derece derecesoyutlaştığı görülür. Örnek :

ü  ü  ü  ü  Bir sözcük tek başına kullanıldığında temel anlamını korur.Ancak cümle içinde temel anlamından uzaklaşabilir. Örnek :

"Kaçmak" sözcüğünün temel anlamı "bir yerden gizliceve çabucak uzaklaşmak"tır.

ü  SözcüklerinTemel Anlamlarıyla İlgili Dikkat Edilecek Noktalar :

Temel anlamı somut olan sözcükler, öncelikle somut ve mecazanlamlar kazanır. Örnek :

"ateş" sözcüğü, temel anlamıyla düşünüldüğünde "bir nesnenin etrafa ısı veışık yayarak yanması" biçiminde açıklanabilir, temel anlamı somuttur.

ü  ü  ü  YanAnlam :

Sözcüklerin ilk konuluş anlamına bağlı olarak zaman içindekazandıkları yeni anlamlardır. Bu anlama, kullanılış anlamı ya da yan anlam adıverilir. Örnek :

ü  ü                                                                         veyailiklenmiş olan şeyleri bu durumdan kurtarmak.)

ü  ü  ü  SözcüklerinYan Anlamlarıyla İlgili Dikkat Edilecek Noktalar :

ü  ü  ü  MecazAnlam :

Sözcüklerin cümle, dize veya deyim içine girdiklerinde,gerçek anlamlarından tamamen sıyrılarak başka bir sözcük ya da kavram yerinekullanılmasıyla kazandığı anlama mecaz (değişmece) anlam denir. Mecaz anlam,Sözcüğün sürekli olmayan, kullanım içinde geçici olarak üstlendiği anlamdır.Örnek :

ü  ü  ü  ü  MecazTürleri

                        Benzetme (Teşbih) :

Aralarında benzerlik bulunan iki varlıktan (kavramdan)niteliği zayıf olanın, niteliği üstün, belirgin olana benzetilmesidir.

Benzetme, Sözü daha etkili ve gözle görünür kılmak amacıylakullanılan bir mecaz türüdür. Benzetmenin dört öğesi vardır :

1- Benzeyen                 (niteliğizayıf olan)

2- Benzetilen                (niteliği,üstün, belirgin olan)

3- Benzetme yönü         (benzerlikilgisi gösteren)

4- Benzetme edatı         (gibi,kadar, sanki, misali)

Örnek :

Kızın       deniz           gibi       masmavi      gözleri    vardı.

           Benzetilen  Benzetme   Benzetme Benzeyen 

                                 Edatı            Yönü

Benzetmeyleİlgili Uyarılar :

Benzetmenin oluşabilmesi için benzeyen ve kendisinebenzetilenin kullanılması şarttır.

Bunlar, benzetmenin temel öğeleridir.

Dört öğesinin dördünün de kullanıldığı benzetmelereayrıntılı benzetme,

benzetme edatının olmadığı benzetmelere kısaltılmışbenzetme,

yalnızca temel öğelerin kullanıldığı benzetmelere teşbih-ibeliğ denir.

Örnek :

   Sular    öyle      temiz  ki annemin yüzü      gibi.             (Ayrıntılı Benzetme)

Benzeyen       Benzetme      Benzetilen     Benzetme

                          Yönü                                    Edatı  

   Adam     cesurlukta    aslandı.                                          (PekiştirilmişBenzetme)

Benzeyen Benzetme  Benzetilen

                   Yönü

Bin Atlı o gün      dev           gibi      bir    orduyu   yendik.  (Kısaltılmış benzetme)

                    Benzetilen  Benzetme       Benzeyen

                                          Edatı

Gider oldum  kömür       gözlüm    elveda.                            (Teşbih-i beliğ)

                  Benzetilen  Benzeyen

Eğretileme(İstiare) :

İstiare : Arapça bir sözcük olup "bir şeyi iğreti,ödünç alma" anlamındadır. Ya benzeyenle ya da benzetilenle yapılanbenzetmedir. Örnek :

ü  ü  Eğretileme üççeşittir.

Açık Eğretileme : Yalnızca kendisine benzetilenin kullanılmasıyla yapılaneğretilemedir. Örnek :

ü  ü        Beşikte yatankuzuya                 Benzeyen  : Bebek, çocuk (yok)  Benzetilen : Kuzu

Kapalı Eğretileme: Yalnızca benzeyen ile yapılan,benzetilenin de bir özelliğinin belirtildiği (genel olarak benzetme yönü)eğretilemedir. Örnek :

ü     Benzeyen  : Oğul   Benzetilen :  Kuş  (yok)   Benzetme yönü : Uçup gitmek

ü  Ay zeytin ağaçlarının arasından yere damlıyordu.

   Benzeyen  : ay    Benzetilen : su (yok)     Benzetmeyönü : yere damlaması

Yaygın (Temsili)Eğretileme : Benzetmenin temel öğeleriyle birlikte,birden çok benzetme yönünün bulunduğu eğretilemedir. Yaygın eğretilemede bir"gizleme" vardır. Açıkça söylenmeyen ya da söylenmek istenmeyensözler, benzetme yoluyla ve sözlük anlamına gizlenerek söylenir, şairler bunuçoğu kez güzel ve etkili bir anlatım için kullanırlar. Örnek :

Artık demir almak günü gelmişse zamandan

Meçhule giden bir gemi kalkar bu limandan

Eğretileme Yolları

İnsana özgü kavramların, doğaya (dış dünyadaki varlıklara)aktarılmasıyla;

Örnek :

   İnsan                       Derinden derine  ırmaklar   ağlar.                    Kapalı Eğretileme

Benzetilen                                            Benzeyen



Benzer Dosyalar