Son Dakika Haberleri

Yaradılış Destanı ders notu



TürkKozmogonisi-Yaradılış Destanı

AltaylardanVerbitskiy'in derlediği yaradılış destanı özetle şöyledir: Yer gök hiç bir şeyyokken dünya uçsuz bucaksız sulardan ibaretti. Tanrı Ülgen bu uçsuz bucaksızdünyada durmadan uçuyordu. Göklerden gelen bir ses Tanrı Ülgen'e denizden çıkantaşı tutmasını söyledi. Göğün emri ile oturacak yer bulan Tanrı Ülgen artıkyaratma zamanı geldi diye düşünerek şöyle dedi :

 

    Bir dünya istiyorum, bir soyla yaratayım

    Bu dünya nasıl olsun, ne boyla yaratayım

    Bunun çaresi nedir, ne yolla yaratayımş

    Su içinde yaşayan Ak Ana,su yüzünde göründüve Tanrı Ülgen'e şöyle dedi :

    Yaratmak istiyorsan Ülgen, Yaratıcı olarakşu kutsal sözü öğren :

    De ki hep, "yaptım oldu" başkabir şey söyleme.

    Hele yaratır iken,"yaptım olmadı"deme.

 

Ak Ana bunlarısöyledi ve kayboldu. Tanrı Ülgen'in kulağından bu buyruk hiç gitmedi . insanada bu öğüdü iletmekten bıkmadı : "Dinleyin ey insanlar, varı yok demeyin.Varlığa yok deyip de, yok olup da gitmeyiniz." Tanrı Ülgen yere bakarak :"Yaratılsın yer!" Göğe bakarak "Yaratılsın Gök!" Bubuyruklar verilince yer ve gök yaratılmış. Tanrı Ülgen çok büyük üç balıkyaratmış ve dünya bu balıkların üzerine konmuş. Böylece dünya gezer olmamış biryerde sabit olmuş.Tanrı Ülgen balıkların kımıldadıklarında dünyaya sukaplamasın diye Mandı şire'ye balıkları denetleme görevi vermiş. Tanrı Ülgen,dünyayı yarattıktan sonra tepesi aya güneşe değen etekleri dünyaya değmeğenbüyük Altın Dağın başına geçip oturmuş.Dünya altı günde yaratılmışdı, yedincigünde ise Tanrı Ülgen uyumuş kalmışdı. Uyandığında neler yarattım diye baktı:Ayla güneşden başka fazladan dokuz dünya birer cehennem ile bir de yeryaratmıştı. Günlerden bir gün Tanrı Ülgen denizde yüzen bir toprak parçacığıüzerinde bir parça kil gördü" insanoğlu bu olsun, insana olsun baba."dedi ve toprak üstündeki kil birden insan oldu. Tanrı Ülgen bu ilk insana"Erlik" adını verdi ve onu kardeşi kabul etti. Ancak Erlik'in yüreğikıskançlık ve hırsla doluydu. Tanrı Ülgen gibi güçlü ve yaratıcı olmadığı içinöfkelendi.

 

Tanrı Ülgen, kemikleri kamıştan, etleritopraktan yedi insan yarattı. Erlik'in yarattığı dünyaya zarar vereceğinidüşünerek insanı korumak üzere Mandışire adlı bir kahraman yarattıktan sonrayedi insanın kulaklarından üfleyerek can, burunlarından üfleyerek başlarınaakıl verdi.Tanrı Ülgen insanları idare etmek üzere May-Tere'yi yarattı ve onuinsanoğlunun başına han yaptı. Yakut'lardan (Saka) derlenen yaradılışefsaneleri de Altay yardılış destanının yakın varyantı niteliğindedir .XIX.yüzyıl'da derlenen bu efsanelerin çeşitli din ve kültürlerin etkilerinitaşıdıkları düşünülmektedir.

Benzer Dosyalar